19 มิถุนายน 2563
แม้ว่าวัณโรคจะไม่ใช่โรคอุบัติใหม่ แต่สถานการณ์ของวัณโรคในประเทศไทยจากรายงานขององค์การอนามัยโลก ( World Health Organization) หรือ WHO ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยติด 1 ใน 14 ประเทศที่มีอัตราผู้ป่วยวัณโรคสูงที่สุดในโลก โดยจากการคาดการณ์ทางสถิติพบว่า ประเทศไทยมีผู้ป่วยวัณโรคมากถึง 1.2 แสนราย เสียชีวิตจากโรคดังกล่าวปีละ 12,000 ราย และพบว่ากว่าร้อยละ 30 ของผู้ป่วยวัณโรคไม่ได้อยู่ในระบบการรักษาหรือมีการรักษาไม่ถูกวิธี ทั้งที่กรณีวัณโรคปกติสามารถรักษาให้หายขาดได้ในเวลา 6 เดือน ผู้ป่วยวัณโรคโดยทั่วไปอาจไม่แสดงอาการไอ น้ำหนักลด เหงื่อออกตอนกลางคืนหรือมีเสมหะปนเลือด หากแต่เมื่อได้รับการรักษาไม่ถูกต้องอาจพัฒนาอาการจนกระทั่งเสียชีวิตได้ นอกจากนี้ การได้รับการรักษาที่ไม่ถูกต้องยังเพิ่มความเสี่ยงในการแพร่เชื้อให้แก่ผู้อื่น เนื่องจากเชื้อวัณโรคจะหายขาดได้ก็ต่อเมื่อได้รับการรักษาที่ถูกวิธีและได้รับยาครบตามกำหนดเท่านั้น
ในปีพ.ศ. 2560 กรมควบคุมโรคได้กำหนดแผนยุทธศาสตร์วัณโรคระดับชาติ พ.ศ. 2560 – 2564 เพื่อลดจำนวนผู้ป่วยวัณโรคในประเทศไทย และเพื่อให้สอดคล้องกับแผนดังกล่าว คณะกรรมการอาหารและยาได้ออกประกาศเรื่อง กำหนดช่องทางการจำหน่ายยากลุ่มรักษาวัณโรค พ.ศ. 2562 มาเพื่อควบคุมสถานที่จำหน่ายยากลุ่มวัณโรคเพื่อให้สอดคล้องกับการปรับสถานะยาให้อยู่ในกลุ่มยาควบคุมพิเศษ ซึ่งสาระสำคัญของประกาศดังกล่าว กำหนดให้ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้ายากลุ่มรักษาวัณโรค (Antituberculous drugs) ชนิดรับประทาน และชนิดฉีด ที่ใช้สำหรับมนุษย์ ยกเว้นยากลุ่มฟลูออโรควิโนโลน (Fluoroquinolones) ชนิดรับประทานและกลุ่มแมคโครไลด์ (Macrolides) ชนิดรับประทาน สามารถจำหน่ายยาเหล่านี้ได้เฉพาะโรงพยาบาลและสถานพยาบาลที่อยู่ในการควบคุมตามโครงการใช้ยารักษาวัณโรคของกรมควบคุมโรคเท่านั้น
เป้าหมายสำคัญของประกาศดังกล่าวคือ เพื่อแก้ปัญหาการรักษาไม่ถูกวิธี ไม่ต่อเนื่อง ซื้อยารับประทานหรือฉีดเองในกลุ่มผู้ป่วยวัณโรคปกติ ซึ่งมีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นเชื้อวัณโรคดื้อยาและวัณโรคดื้อยาชนิดรุนแรงได้ ดังนั้น เมื่อมีการปรับสถานะยาและควบคุมสถานที่จำหน่ายยาจะเป็นการผลักดันให้ผู้ป่วยวัณโรคเข้าถึงระบบการรักษาที่ถูกวิธีและมีประสิทธิภาพ ได้รับยาต่อเนื่อง ผลข้างเคียงน้อย ไม่เสี่ยงต่ออาการเชื้อดื้อยาที่ส่งผลต่อการเสียชีวิตในอนาคต
สำหรับรายชื่อสถานพยาบาลที่อยู่ในการควบคุมตามโครงการใช้ยารักษาวัณโรคของกรมควบคุมโรค สามารถตรวจสอบได้จากเว็บไซต์สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ส่วนข่าวประชาสัมพันธ์ http://www.fda.moph.go.th/sites/Drug/Pages/Main.aspx หรือ http://ndifda.moph.go.th/ndi_home
เอกสารอ้างอิง
ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง กำหนดช่องทางการจำหน่ายยากลุ่มรักษาวัณโรค ประกาศ ณ วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2562
สถานการณ์วัณโรคในประเทศไทย สืบค้นจากสำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค